Gavra, Džamija, Ksantipa ili Njegoš – kako su se spelovala slova telefonom 1947.

Kada biste danas videli ovu tabelu, sigurno vam ama baš ništa ne bi bilo jasno.

U telefonskom imeniku iz 1947. je pored azbuke bio napisan i jedan neobičan spisak geografskih pojmova i ličnih imena.

Naslov ovog parčeta imenika u delu s detaljnim uputstvom kako se telefon koristi, a o kojem je “Kaldrma” već pisala, je “Pomoćna tablica za izgovaranje”.

“B kao Beograd“, sigurno ste nekada čuli kako se neko stariji trudi da pobedi šuštanje i nerazumevanje prilikom izgovaranja nekog imena ili reči. “B… B… kao Beograd!“

Upravo tome je služila ova pomoćna tablica.

Telefoniranje u to vreme često je podrazumevalo i razgovore sa službenicima centrale koji su “prebacivali vezu” u skladu sa tadašnjim tehnologijom. Šuštanje, loš zvuk i druge tehničke smetnje bile su redovan pratilac za život sve važnijih telefonskih poziva.

Trebalo je biti brz i efikasan.

Građanima je bukvalno dato uputstvo svima znanih imena i pojmova kako bi mogli da se bez greške sporazumeju sa operaterom ili sagovornikom prilikom spelovanja.

Naravno, imena koja su morala da budu neutralna i čak politički korektna. “T”, ipak, nije bilo “Tito“, već je u tabeli dat primer – “Todor“.

Za “Z” je odabran Zagreb, jer je to bilo svima poznato ime, a trebalo je i nekako izmiriti narode posle krvoprolića u tek završenom svetskom ratu.

Ovo su sva imena koja su korišćena u tabeli za sporazumevanje i osim pravilnog izgovaranja slova koje spelujemo nisu imala baš nikakvo drugo značenje. Barem je tako trebalo da bude.

A kao “Adam“

B kao “Beograd“

V kao “Valjevo“

G kao “Gavra“

D kao “Dušan“

Đ kao “Đorđe”

E kao “Eva”

Ž kao “Župa“

Z kao “Zagreb“

I kao “Ivanjica“

J kao “Jovan”

K kao “Kosta“

L kao “Lazar“

Lj kao “Ljubljana“

M kao “Marija”

N kao “Nikola“

Nj kao “Njegoš“

O kao “Osjek“

P kao “Petar”

R kao “Ruma“

S kao “Sarajevo“

T kao “Todor“

Ć kao “Ćira“

U kao “Uroševac“

F kao “Foča“

H kao “Hotel”

C kao “Car”

Č kao “Čačak“

Dž kao “Džamija“

Š kao “Šabac“

Q kao “Kvadrat”

X kao “Ksantipa“

W kao “Vašington“

Y kao “Ipsilon“

I da, ako zamišljate onu stariju osobu dok izgovara “Gavra” ili “Njegoš” tražeći od centrale vezu sa nekim, sigurno pravi i jednu grešku. Viče! Ne, to nije bilo pravilo telefoniranja. “Prilikom razgovora govori jasno, ali ne suviše jako“, pisalo je još u imeniku.