“Ikone” (pre)dugih putovanja kroz ceo Beograd – 73 i 95

Beograd se, još uvek, oslanja na gradske autobuse kao osnovno prevozno sredstvo. Dok čekaju najavljeni metro, klackajući se otužnim trolejbusima, sporim tramvajima ili koristeći nepouzdanu železnicu zvanu BG Voz Beograđani za prevoz najradije biraju – autobus.

Rezultat ove situacije – da su šinska sredstva nepouzdana i nedovoljno razvijena, odnosno, da još uvek ne postoje u najbržem obliku – neobične za jedan veliki grad, jeste pojava ekstremno dugih “monstruoznih linija” koje svojom kilometražom, brojem stanica i važnošću predstavljaju sliku i priliku dominacije autobusa u velikom gradu.

Pre svega mislimo na GSP linije 73 i 95, a nisu “daleko” ni 47, 88 ili 94. Ovo, da podvučemo, nisu najduže gradske ili prigradske linije, ali svojim značajem, frekvencijom i trasom postale su “ikone” dugih putovanja kroz Beograd.

Inače, linija 73 ima čak 43 stanice, a 95 ima 41!

Neobično za linije 73 i 95 je što su one u isto vreme i gradske i prigradske, jednako važne za obodna naselja i srce grada. Izmena putnika je neverovatna, tek poneko isto lice videćete na Bloku 45 i u Batajnici ili u Borči, koje su početna i kranje stanice ovih linija.

Jedina razlika je što autobus 95 ide kroz centar grada, pa obuhvata još više kategorija putnika nego sestrinska linija 73.

Ideja da se naprave ovako dugačke linije nije bila ni planska ni logična, više je to bio eksperiment u hodu, jer su prigradska naselja toliko rasla da je nešto moralo da se učini da se tim putnicima olakša prevoz do gradske zone, bez presedanja.

Naime, raniji princip je bio da linije koje voze ka predgrađu imaju trocifrene oznake i da vožnju završavaju na nekoj važnoj, ali ipak ne i centralnoj tački u gradu, po mogućstvu tako da imaju i tramvajsku vezu (Ustanička, Banovo brdo, Trošarina).

Pre uvođenja Omladinskog stadiona kao okretnice, 95-ica se okretala kod Botaničke bašte, zajedno s drugim linijama s područja leve obale Dunava.

Bilo je zaista besmisleno oduzeti ogromnoj Borči vezu s centrom grada skraćenjem linije do Bogoslovije i tako je nastala danas popularna, megadugačka linija, koja vezuje Borču, Krnjaču, Bulevar despota Stefana, Stari grad, Ušće i novobeogradske blokove.

Tako je devedesetpetica “pregazila” i tramvaje, postajući uljez koji se van plana umešao u blokove i pokupio putnike, kao jednostavniji i brži prevoz do centra grada.

Danas to je pravi metro na gumama. Ogroman broj putnika živi u savskim blokovima, a bar još toliko putuje u poslovne zone Novog Beograda koje su procvetale u poslednje dve decenije. To je i dalje “klasična” veza sa centrom grada i Bulevarom despota Stefana i najjača linija za Krnjaču i Borču.

Što se tiče autobusa 73, to je, takođe, bila neka vrsta eksperimenta. Do danas to je jedini “uljez” sa dvocifrenim brojem koji ide sve do Batajnice, a postala je i njen simbol. Ko bi danas smeo da “skrati” čuvenu 73-ku!

Batajnica je imala vezu sa Zemunom linijama 701, 702 i 703, da bi potom bio uveden ekspresni 706 i – 73.

Zanimljivo je da je stara trasa linije 73 bila slična današnjoj 45-ici (Blok 44-Tošin bunar-Zemunska bolnica-Kej oslobođenja), a onda se desila “rokada” i 73 je postala moćna transverzala savskih blokova i Zemuna, mešajući se, mada ne kao direktan konkurent, tramvajima u posao.

Produženjem do Batajnice u ovaj autobus ulaze i izlaze putnici koji žive u Zemunu, a putuju na Novi Beograd i obrnuto, potom radnici Kokakole, Galenike, a onda i Batajničani koji idu do Zemuna, Starog Merkatora i Bloka 45. Uvek je gužva, ali slobodno mesto se brzo oslobodi, jer stalno neko ulazi i izlazi u ovu limenu košnicu.

Za putovanje od početka do kraja, trebaju vam – puna baterija na mobilnom telefonu i mnogo strpljenja!