Mnogo poznatih ljudi je odrastalo i stasavalo na beogradskom Crvenom krstu, poput Gage Nikolića, Dude Ivkovića, Bore Todorovića i Mire Stupice, Bate Živojinovića, Bogdana Tirnanića Gordana Mihića… Svi zajedno učinili su da to naselje, u najmanju ruku, ponese epitet kultnog.
A pre samo sto godina taj kraj je bio, kako je ondašnja štampa u julu 1926. pisala – “bogu iza leđa“.
U javnosti je već u to vreme vladao utisak da “nije život u Beogradu više usredsređen samo na Terazije i Knez Mihailovu”, već da se Beograđanima daju smatrati i oni koji su se skućili u Čuburskom potoku, na Dušanovcu ili Čukarici.
A posebice je trebalo obratiti pažnju na “najinteresantnije naselje, koje će biti najlepši deo predgrađa i koje se naglo podiže” od kraja Krunske, i čija se delegacija spremala tog leta da od opštine izmoli da dobiju vodu, osvetljenje i da im se prašnjavi put poploča kaldrmom.
– Ceo prostor oko mesta zvanog Crveni krst, prekriven je lepim novim građevinama i vilama. Podiže se tu sada i moderna pijaca kao ona na Zelenom vencu. Podižu se i dućani, kafane, pekare i sve ostalo što karakteriše jednu samostalnu varoš, koja živi nezavisno.
Eto, tako su se nakon Velikog rata, u danima pre velike ekonomske krize, ostvarivali veliki snovi…
Sve je bivalo veliko i novo. I lepo.
Naseljenici toga kraja koji se širilo od i oko čuvenoga Vozarovog krsta našli su pre tačno jednoga veka da je “zgodan momenat” da od gradskih vlasti zatraže ono što bi ih namah svrstalo u urbane varošane, a što je u osnovi označavalo civilizacijski iskorak o odnosu, recimo, na vek ranije – ulica bez blata, voda u svakom domu bez bunara po dvorištima, i bez septičkih jama.
Danas oko Beogradskog dramskog pozorišta, koje je postalo kulturni centar ovog dela grada, vrvi od života koji zaista ne zavisi od strogog centra.
Kafane su evoluirale u moderne bistroe i pabove, male pekare su dobile ozbiljnu konkurenciju, a navika lokalaca ostala je takva da “sve završe u kraju”.
Onomad su umolili vlast da obrati pažnju na njih, da im pruži podršku, da im dozvoli da se razviju, jer oni će sve ostalo sami. Držali su do sebe. I vredelo je. I danas, kad neko kaže da je sa Krsta, to ponajmanje označava lokaciju. Zapravo oslikava stav, ličnost, držanje, šarm, šmek…
Beogradske priče – Ljudi, ulice, trotoari, prolazi, sudbine…
