U izlozima beogradskih parfimerija, između dva svetska rata, svetlucale su male staklene bočice i metalne kutijice koje su obećavale nešto više od lepote – pripadnost jednom novom, lepšem i naprednijem svetu. Beograđanke su u 20. veku počele da masovnije uče kako da se – šminkaju i ulepšavaju.
Na početku veka, kozmetika je bila privilegija.
Dame iz uglednih kuća naručivale su pudere i parfeme iz Beča i Pariza, najčešće iz radnji koje su držali trgovci u Knez Mihailovoj i okolnim ulicama.
Među najtraženijima bili su proizvodi kuće Guerlain čiji su parfemi stizali u Beograd već pre Prvog svetskog rata, ili Elizabet Arden. Miris je tada bio znak statusa – diskretan, ali prepoznatljiv.
Već početkom dekade 1930-tih šminka polako izlazi iz salonske intime i ulazi u svakodnevicu. Otvaraju se prve moderne parfimerije i drogerije, a reklame u novinama sve češće promovišu kreme, pudere i ruževe. U to vreme, u Beogradu su se mogli naći proizvodi nemačkih i austrijskih kuća, ali i sve popularnijeg Max Factor, čije su pudere i šminku koristile i filmske zvezde.
U Knez Mihailovoj ulici i okolini, među najpoznatijim radnjama nalazila se parfimerija „R. Savić i sinovi“, jedna od najstarijih i najuglednijih u gradu. Tu su se prodavali parfemi i kozmetika iz Pariza i Beča, uključujući proizvode kuća poput Guerlain i Coty. Nedaleko odatle radila je i parfimerija „Aleksić“, poznata po širokom izboru pudera, kolonjskih voda i sapuna.
U to vreme, Beograd je imao i nekoliko većih drogerija koje su snabdevale i građanstvo i zanatlije.
Među njima se izdvajala parfimerija „Đurđevak“, gde su se, osim kozmetike, nudili i hemijski proizvodi i sirovine za pravljenje krema. U izlozima su često stajale elegantne bočice i kutije koje su privlačile pažnju prolaznika, ali su cene i dalje činile da mnogi proizvodi ostanu nedostižan luksuz.
Ipak, već tada počinju prvi pokušaji domaće proizvodnje. Između dva rata u Kraljevini Jugoslaviji javljaju se manji proizvođači sapuna, pomada i krema, često povezani sa apotekama. Beogradske apoteke su same pravile kreme za lice, losione i pudere – recepture su se čuvale kao mala tajna zanata.
Film imao ogroman uticaj – žene su želele izgled kakav su videle na platnu bioskopa „Kasina“ ili „Balkan“.
Nakon Drugog svetskog rata, dolazi do promene.
Nova država menja i odnos prema luksuzu, ali potreba za negom i lepotom ne nestaje. Naprotiv – postaje dostupnija. U socijalističkoj Jugoslaviji razvija se domaća kozmetička industrija: naprimer, sapuni fabrike „Merima“ iz Kruševca, naročito toaletni i dečji sapuni, kreme i losioni iz farmaceutskih pogona „Galenike“, koji su često imali i medicinsku namenu.
Šezdesete i sedamdesete godine donose eksploziju boja i stilova. U Beogradu se tada već bez problema mogu kupiti uvozne maskare, senke i lakovi za nokte.
Robne kuće „Beograd“ imale su posebna odeljenja za kozmetiku, gde su se mogle videti sve brojnije novotarije iz sveta lepote. U isto vreme, domaći brendovi pokušavaju da prate globalne trendove, pa se pojavljuju i prvi jugoslovenski ruževi i puderi pristupačnih cena.
Istorija šminke u Beogradu nije samo priča o puderima i parfemima. To je sećanje na žene koje su tražile svoje mesto između tradicije i modernosti, i na grad koji se, čak i kroz te male staklene bočice i ogledala, stalno menjao. Na lepše.
Beogradske priče – Ljudi, ulice, trotoari, prolazi, sudbine…
