![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000011374.jpg)
Kada u svakodnevnom govoru kažemo parkiranje, uglavnom mislimo na postavljanje vozila u neki poredak na za to obeleženom mestu.
Međutim, ova reč označava i formiranje parkova, ozelenjavanje površina i kao takva se mnogo češće koristila u rečniku nekadašnjeg Beograda. I to sa razlogom!
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000010539.jpg)
Po završetku Prvog svetskog rata, 1918. godine, osnovni cilj je bio oporaviti prestonicu, podići nove zgrade za sve veći priliv stanovništva, popraviti i proširiti infrastrukturu i izgraditi nove objekte za državne organe novoformirane, veće države. Tek posle toga počelo se razmišljati o ulepšavanju Beograda, njegovom ozelenjavanju i parkiranju.
Veliku zaslugu u tome imao je šef Odseka za parkove i pošumljavanje Opštine grada Beograda, inženjer hortikulture i vrtni dizajner Aleksandar Krstić.
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000011372-1024x669.jpg)
Kada je došao na mesto šefa Odseka 1926. godine, Beograd je raspolagao sa jednim većim parkom, Kalemegdanom, pored koga su postojali još samo Finansijski (danas Gavrila Principa), kao prvi i najstariji, i još manji Železnički na Vilsonovom trgu kod železničke stanice. Uličnog zelenila nije bilo, drvoreda je bilo u vrlo malo ulica i u sasvim zapuštenom stanju.
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000011373-1024x644.jpg)
Aleksandar Krstić se pri planiranju komunalne politike vodio idejama koje je stekao tokom studija u prestonici tadašnje države Čehoslovačke Pragu i praksom u Odseku za parkove Praške opštine.
Smatrao je da jednom velikom gradu nije dovoljno da ima jedan ili dva velika reprezentativna parka sa vodoskocima i spomenicima, jer ima mnogo stanovnika koji zbog svakodnevnih obaveza ne stignu ni jedanput da odu do tih parkova u toku sedmice.
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000010533.jpg)
Rešavanju problema pristupilo se podizanjem što većeg broja malih parkova i skverova na svakom slobodnom prostoru u gradu, sađenjem drvoreda i stvaranjem zelenih površina u svim ulicama, makar to bili i samo travnjaci duž sivih trotoara.
Osim toga, tadašnji urbanisti su velikim trgovima prepostavljali široke i pravo prosečene ulice, orijentisane u pravcu sunca. Tada se smatralo da je Beograd grad niskih kuća i da je srećna okolnost što su njegove ulice, prema njihovoj visini, bile već ranije „dosta široko i dobro prosečene“.
Zbog svoje veličine Kalmegdanski park je stalno dopunjavan novim sadnicama drveća i šiblja, kao i cvetnim lejama.
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000011371-1024x620.jpg)
Ali, sa posebnom pažnjom uređivane su i parkovske površine „kod kafane Proleće“, na Terazijama i Zelenom vencu, kod spomenika knezu Mihailu, Karađorđu i Dositeju Obradoviću (danas Studentski park), u Karađorđevoj ulici, kod hotela Bristol i na Pančićevom skveru na Donjem Dorćolu. Među novim parkovima kod Beograđana je posebno postao omiljen onaj “kod Narodne skupštine” (sadašnji park Manjež – skupština se tada nalazila u omanjoj zgradi pored starog Generalštaba između Resavske i Kneza Miloša)
U cilju preventivne brige o deci, na čemu se stalno insistiralo, i kako bi se ona sklonila sa gradskih ulica i zaštitila od prašine i izduvnih gasova sve većeg broja vozila, radilo se intenzivno na izgradnji dečijih igrališta. Uređivala su se po ugledu na evropske gradove i podizala ne samo u parkovima, nego i na skverovima, koji su takođe ozelenjavani.
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000011374-1024x653.jpg)
Najveće beogradsko dečje igralište uređeno je na Malom Kalemegdanu. Ono je obuhvatalo 10.000 kvadratnih metara, a raspolagalo je raznim spravama za decu, ljuljaškama, klackalicama, ringišpilom, kao i posebnim bazenom sa peskom.
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000010536.jpg)
U okviru ovih poduhvata uređen je i Topčiderski park koji je otvoren za javnost 1936. godine. Prvo se pristupilo pošumljavanju celog Topčidreskog brda, a čitavih 250 hektara je pretvoreno u šumu, koju je činilo 60.000 sadnica drveća, počev od listopadnih lipa, jasena, breza, topola, bagrema, bukve i hrasta do zimzelenih smrča, crnog bora i jela.
![](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2024/07/1000010532.jpg)
Za potrebe ozelenjavanja, Opština grada Beograda je koristila svoj rasadnik koji se nalazio na Avalskom drumu iznad Auto-komande.
Da se intenzivno radilo na ozelenjavanju Beograda govore i podaci da je 1930. godine, pod parkovima bilo 38.2 hektara, a 1933. već 70 hektara, dakle površina je gotovo udvostručena. Poređenja radi, danas se beogradski parkovi i park-šume prostiru na više od 330 hektara. Za 91 godinu, reklo bi se – lep napredak.
![kaldrma.rs logo portala](https://kaldrma.rs/wp-content/uploads/2021/03/kaldrma.rs_.png)
Beogradske priče – Ljudi, ulice, trotoari, prolazi, sudbine…